Beste Ed & Peter,

Hoe speelt men het beste de Blackwood conventie bij een sans-atoutcontract?

Bij voorbaat dank

A. Leijs,

Antwoord Ed Hoogenkamp (Zuid)

Beste A Leijs,

Ik zou haast zeggen: 'niet'. Maar dat is een beetje kort door de bocht. Ik adviseer als algemene afspraak: een 4SA-bieding direct na een sans-atoutbod van partner is in principe altijd 'kwantitatief' en vraagt partner met een minimale hand te passen en met een maximale hand slem te bieden.

Dit werkt simpelweg het beste. Trouwens, we moeten de waarde azen vragen niet overschatten. De kracht van beide handen is meestal veel belangrijker. Waar wel biedruimte voor is na een 1SA-opening (en ook na 2SA) is de Gerber-conventie: 4♣ is azen vragen.

Deze conventie heeft lange tijd op mijn systeemkaart gestaan maar ik heb Gerber nooit gebruikt....er was altijd wel eerst wat anders te bieden. Stayman, transfer, noem maar op.

Misschien weet Peter er meer van. Hij woont ergens in Noorwegen op een berg in een Blackwood dus je kunt hem wel een expert noemen.

Un saludo, groeten uit Barcelona

Ed

Antwoord Peter van der Linden (Noord)

Beste A Leijs,

Zoals gebruikelijk moet ik eerst even Ed corrigeren: het Zwarte Woud ligt in Zuid-Duitsland, niet in Noorwegen. Toch bijna goed, Ed...

Wat betreft dat azen vragen: we moeten vier soorten sans-atoutcontracten onderscheiden.
1. Verreweg het meeste voorkomende geval is dat waarbij beide handen evenwichtig zijn. In zo'n geval zijn er minstens 33 punten nodig wil 6SA voldoende kansrijk zijn; voor 7SA is dat 37 punten. Daaruit blijkt meteen dat azen vragen onnodig is: met samen 33 punten kunnen er geen twee azen ontbreken en met 37 punten samen kan er geen een aas ontbreken. Dus:

¹ Kwantitatief, niet forcing

Zuid vraagt noord te passen met een minimum en anders 6SA te bieden.

¹ Kwantitatief, forcing

Zuid vraagt noord 6SA te bieden met een minimum en anders 7SA.

Overigens kan noord in beide gevallen ook anders reageren:
- Hij kan op vijfniveau (toch!) zijn azen aangeven (voor hen die vinden dat het niet hoort slem te bieden zonder azen vragen...). Hij geeft dan wel aan naar 6SA respectievelijk 7SA te willen. Dus zuid biedt daarna dan 6SA in het eerste geval als er niet meer dan één aas ontbreekt, respectievelijk 7SA in het tweede geval als er geen aas ontbreekt.
- Hij kan zes in een kleur respectievelijk zeven in een kleur bieden als voorstel: daarmee geeft hij een vijfkaart aan (of een zeskaart laag). Zuid past of corrigeert naar 6SA respectievelijk 7SA.

2. Een moeilijker geval is dat beide handen samen vermoedelijk net genoeg of net niet genoeg slagen voor slem hebben terwijl er geen fit blijkt te zijn. Beide handen hoeven nu niet evenwichtig te zijn. Zie bijvoorbeeld dit biedverloop:

¹ Reverse, maakt het bieden mancheforcing omdat zuid al minstens 10 punten beloofd heeft
² Kwantitatief, niet forcing

Zuid had gemakkelijk een troefkleur kunnen vaststellen (door 3♦ of 3♥ te bieden) of voorstellen (door 3♣ te bieden) maar heeft dat niet gedaan. 4SA is dus een natuurlijk bod: zuid geeft aan dat er geen fit is en dat hij te sterk is voor 3SA. Hij stelt dus 6SA voor.
Omdat in dit geval het gezamenlijke puntenaantal van NZ niet nauwkeurig vaststaat (beide spelers kunnen hun hand hebben opgewaardeerd wegens een lange goede kleur), zou noord best eens naar slem kunnen gaan terwijl er bijvoorbeeld maar 30 punten samen zijn. Er kunnen dan dus twee azen ontbreken.
Er is daarom iets voor te zeggen dat noord nu, als hij de sleminvite aanneemt (als hij die niet aanneemt, past hij!), zijn aantal azen aangeeft. Niet volgens Roman Keycard Blackwood natuurlijk, er is immers geen troef vastgesteld en dus geen troefheer die als vijfde aas telt.
(Als noord toch nog een troefslem wil voorstellen, doet hij dat door naar zes in die kleur te springen).
Maar ook hier is 4SA dus in eerste instantie niet bedoeld als azen vragen.

3. Toch kunnen we soms azen vragen als de speelsoort (misschien) sans atout wordt. Ed noemde de Gerber-conventie al. Die gebruiken we bijvoorbeeld in een situatie als deze:

¹ Gerber (azen vragen)

Zuid heeft 'maar' 15 punten maar als noord drie azen heeft, is 7SA te claimen. En heeft hij er twee dan geldt dat voor 6♣ (het wordt dan dus geen 6SA, hoewel dat in een parenwedstrijd als gokje zeker te overwegen is). Maar er kunnen ook twee azen ontbreken.
In dit geval is een direct kwantitatief 4SA-bod zinloos. Stel je voor dat noord past en even later, nadat hij 4SA+3 heeft gemaakt, zegt: 'Ik had maar 15 punten en een miserabele 4-3-3-3 verdeling, wel met drie azen overigens...'
Zuid kan 3♣ (sleminvite) bieden en daarna met 4SA azen vragen. Maar als noord dan met 5♦ slechts één aas zou aangeven, moeten NZ goede afspraken hebben om in 5SA af te kunnen stoppen (5♠: de 'nooddeurconventie'). En 5SA kan een zeer hachelijk contract blijken te zijn ('1430 Roman Keycard Blackwood'' werkt hier goed: noord antwoordt dan 5♣ met een aas - waarop zuid dan past - en 5♦ met nul azen).
Met Gerber is deze hand een eitje: noord antwoordt 4♦ met nul of vier azen, 4♥ met één, 4♠ met twee en 4SA met drie.
Nu komt het: stel dat noord 4♥ antwoordt, één aas. Zuid biedt nu 4SA, dat is 'om te spelen' (heren vragen gaat met 5♣). Noords aantal azen is dan dus te klein en noord past.
Gerber biedt dus de mogelijkheid in 4SA te eindigen na azen vragen. Met bovenstaande zuidhand moet 4SA vrijwel dicht zijn want NZ hebben samen minstens 30 punten en er zijn twee azen weg. OW hebben dus nog hoogstens een vrouw. Zeker in een parenwedstrijd neemt zuid het zeer kleine risico op down in 4SA. 5♣, wat wel dicht is, scoort immers veel slechter.

Dus alleen na een 1SA-opening kunnen we azen vragen met direct (!) 4♣.
Dat kan ook gelden na een 2SA-opening als het 4♣-bod geen andere afgesproken betekenis heeft. Bij de meeste paren hééft het echter een andere betekenis. Terecht, want handen die geschikt zijn voor Gerber zijn uiterst zeldzaam. De zeer beperkte biedruimte na 2SA is beter te gebruiken.

Net als Ed heb ik ook jarenlang Gerber op mijn systeemkaart gehad maar ik kan me niet herinneren de conventie ooit gebruikt te hebben...

4. We gaan sans atout spelen maar dat vertellen we partner nog even niet:

Als zuid ruiten als troef vaststelt, daarna azen vraagt (gewoon met 4SA) en dan twee azen hoort, zit hij vast. 7♦ zal er vrijwel zeker inzitten (desnoods troeft hij de schoppenkleur vrij). Maar in paren wil hij weten of hij 7SA kan bieden...
Als noord iets heeft als:

...is 7SA niet goed. Ook niet als noord ♥H in plaats van ♥VB heeft, tel de slagen. Dus heren vragen helpt niet: noord zou ook nog een vrouw moeten hebben en daar is lastig achter te komen.
Het gaat om ♠V. Als noord die heeft, zit er 7SA in. Wie Roman Keycard Blackwood speelt, kan dat uitvinden.
De eenvoudigste methode is direct 4SA bieden. Dat stelt schoppen als troef vast! Als noord een aas aangeeft, biedt zuid 6SA. Er ontbreekt dan een aas maar noord moet vrijwel alle overige plaatjes hebben, 6SA is dan dicht of zeer kansrijk.
Heeft noord twee azen, dan geeft hij tegelijk aan of hij ♠V (troefvrouw immers) heeft (met 5♠, zuid biedt dan 7SA) of niet (hij biedt dan 5♥ en zuid 6SA).

Wegens dat laatste geval kan het beter: zuid biedt eerst rustig 2♦.
- Als noord nu op een of andere manier flinke overwaarde (16⁺) aangeeft, kan zuid 'uit stand' 7SA bieden. Zelfs als noord dan ♠V niet zou hebben, moeten er 13 slagen van top zijn.
- Na een zwakker bod van noord stelt zuid met 3♠ schoppen als troef vast en vraagt dan azen om er achter te komen of noord misschien twee azen en ♠V heeft. Zo ja, dan wordt het 7SA, zo nee 6SA (een aas) dan wel 7♦ (twee azen zonder ♠V).

Groeten uit Orkanger