Beste Peter & Ed,

Waarom mag ik in een troefcontract niet onder een aas uitkomen?

Marlène de Haas

Antwoord Ed Hoogenkamp (Zuid)

Beste Marlène,

Laat ik voorop stellen dat jij natuurlijk gewoon mag doen wat je zelf wil. Dat gezegd hebbende, kunnen we de vraag iets anders formuleren: waarom wordt afgeraden in de eerste slag tegen een troefcontract onder een aas uit te komen?
Het risico is te groot. Als de leider de heer heeft, laat je die maken en het is nog maar de vraag of je later je aas nog maakt omdat de leider dreigt af te gaan troeven (ultieme nachtmerrie: heer sec in de dummy!). In sans atout bestaat dit risico niet.
Het aas op tafel leggen als je zelf de heer niet hebt, is ook niet aan te raden omdat je er vaak een slag (of meer slagen) mee hoog maakt voor de tegenpartij.
Kortom, van een kleur met wel het aas en niet de heer zul je meestal niet uitkomen in slag een. Later, als je de dummy hebt gezien, ligt alles anders omdat je dan kunt zien wat er aan de hand is.

Peter zal uitleggen wanneer je kunt overwegen wél onder je aas uit te komen in slag een (daar zijn die Noren namelijk dol op, zo schijnt het).

Groeten uit Barcelona

Antwoord Peter van der Linden (Noord)

Beste Marlène,

Ed heeft gelijk maar heeft daar erg veel woorden voor nodig. Dat krijg je met dat zuidelijke temperament (je moet hem eens zien praten: alles beweegt, zelfs zijn tenen gesticuleren mee!).
Hij bedoelt: regels als 'kom niet onder een aas uit tegen troef', 'honneur op honneur', 'derde hand hoog', 'tweede hand laag', 'speel door het zwak naar het sterk' enzovoort zijn eigenlijk geen regels maar adviezen. Ze zijn bedoeld om beginners houvast te geven. Hoe meer ervaring een bridger heeft, hoe meer hij ziet wanneer hij zulke adviezen niet moet volgen.

Onder een aas uit starten tegen een troefcontract kost inderdaad vaak een slag, zie Eds voorbeelden. Vaak ook omdat je je partner ermee op het verkeerde been zet:

		♥	B 8 6
♥	A 9 5 2			♥	H 10 7 4
		♥	V 3

Schoppen is troef. Als jij als west met ♥2 start, legt de leider klein in dummy en partner ♥10! Dat kun je hem niet kwalijk nemen want hij verwacht ♥A achter zich en ♥V bij jou: als hij dan ♥H zou leggen, zou later dummy's ♥B hoog worden waarop misschien een verliezer van de leider weg kan. En zo verliest de leider maar één harten in plaats van twee (in sans atout is het geen probleem dat oost ♥10 legt: de leider maakt altijd een hartenslag; het doel van OW is de kleur te ontwikkelen en dat lukt, wat oost ook legt).

Voor een keer heeft Ed gelijk met zijn standaard slotopmerking over Noren: ik hou er inderdaad van om stout onder een aas uit te komen.
Experts (niet dat ik mezelf daartoe reken) doen dat namelijk ook wel eens, bijvoorbeeld als er een sterke, evenwichtige hand in dummy komt.
Soms starten ze zelfs in slem onder een aas uit! Kijk maar eens hier of naar onderstaand spel:

N/Allen		♠	H 9 2
		♥	A B 9 7 4
		♦	H 6
		♣	H 10 3
♠	7 6			♠	5
♥	8 6 5 3			♥	V 2
♦	V 9 4 2			♦	B 10 8 7 3
♣	A 7 2			♣	V 9 6 5 4
		♠	A V B 10 8 4 3
		♥	H 10
		♦	A 5
		♣	B 8

¹ minstens vijfkaart
² controlebod, ontkent klaverencontrole (!)
³ azen vragen
⁴ twee azen

West heeft goed geluisterd. Hij ziet aan zijn hand dat de hartenkleur gunstig voor NZ valt, evenals de troefkleur. OW moeten dus waarschijnlijk snel twee slagen maken, als dat tenminste mogelijk is. West hoort dat zuid een klaverencontrole ontkent en toch gaat noord naar slem. Noord heeft dus een klaverencontrole. De kans dat dat net ♣H sec is, is erg klein (en trouwens: dan zal het contract vermoedelijk niet down kunnen). Dus start west een kleine klaveren, in de hoop dat NZ ook ♣B maar niet ♣V hebben. Zijn hoop komt uit.
Zuid verwacht zoveel doortraptheid niet en legt klein in dummy. Nu is het in zo'n situatie wel eens gebeurd dat oost nu ♣9 legde... Toch nog gemaakt! Zie je wat ik eerder bedoelde met dat 'verkeerde been'?
Oost moet overigens wel degelijk ♣V leggen: tegen slem is een uitkomst onder een boer uit (daarop speculeert hij met het leggen van ♣9) niet vaak winnend. Als oost goed naar de hartenkleur kijkt en het biedverloop overdenkt, ziet hij ook dat er haast geboden is en dat west best eens...

Het kan natuurlijk nog mooier, als west en zuid beiden erkende cracks zijn en dat van elkaar weten. Een paar jaar geleden kwam een soortgelijke situatie voor. West was Bauke Muller, zuid Huub Bertens, twee van Nederlands beste spelers. Muller hoorde aan het bieden dat hij onder zijn ♣A uit 'moest' starten en deed dat. Bertens wist dat Muller wist dat de situatie om de start van een kleine klaveren schreeuwde, onverschillig of Muller ♣V of ♣A had. Bertens liet à tempo in dummy ♣H leggen. Niet omdat hij wist dat dat goed was maar uit prestigeoverwegingen! Ach ja, grote jongens onder elkaar...

Terzijde: NZ bieden hierboven zeer correct en dat doet ze de das om! Als zuid, zoals veel bridgers doen, na 3♠ azen vraagt en dan 6♠ biedt, kan west die duivelse uitkomst niet verzinnen, hij zal dan wel voor ruiten kiezen.
Moraal: bridge is niet eerlijk (maar wel erg leuk) want 'boerenkoolbieden' loont soms (maar correct bieden loont vaker).

Slotconclusie: onder een aas uitkomen is levensgevaarlijk maar soms goed. Experts doen het zeer spaarzaam, alleen met een goede reden.
Bridgeleraren zeggen dat het niet mag ('Don't try this at home') maar dat vind ik betuttelend...

Groeten uit Orkanger

Reactie Ed Hoogenkamp (Zuid)

Het is inderdaad indrukwekkend hoe kort Peter het weet te houden....