Home | Peter van der Linden | Oppakken of niet (2): een komische catastrofe
Oppakken of niet (2): een komische catastrofe
vrijdag 16 april 2010 07:00

Peter van der   LindenIn het eerste artikel (lees dat hier) zagen we dat het bij de beslissing 'doubleren of niet?' vaak om het antwoord op twee vragen gaat: kunnen de tegenstanders vluchten naar een beter contract en zo ja, is het waarschijnlijk dat ze het doen?
Soms draait het echter om iets anders: vaak gaan contracten alleen down bij de goede uitkomst. Als de potentiële doubleerder niet zelf mag uitkomen, moet hij zich afvragen welke invloed zijn doublet eventueel heeft op de uitkomst van zijn partner.
Wie dat nalaat, kan daar erg veel spijt van krijgen, zoals blijkt uit de volgende komische (voor NZ dan) catastrofe. Het jaar is 1964, de plaats Toronto, het toernooi de Men's Pairs (dus MP-telling) tijdens de Summer Nationals.

De naam van hoofdrolspeler oost werd niet genoemd in het verslag van dit spel. Helaas is dat vrij gebruikelijk in de bridgewereld: een speler die een fout maakt, blijft naamloos. De journalist, die meestal zelf ook topspeler is, is kennelijk bang voor de toorn van de betreffende speler. En zo 'spaart' men elkaar: onprofessioneel en een tikkeltje laf.
De aldus naamloze oost kreeg: 

N/OW   
  windroosA H V 7 5 4 3
  
  9 4
  6 4 3 2

WestNoordOostZuid
2134SA2
pas63pas
7SA
paspas?? 

1 Conventioneel, mancheforcing
2 Blackwood
3 Zuid: 'Niets over afgesproken'

Het is wel duidelijk dat NZ ontspoord zijn, kennelijk heeft zuid 6 anders opgevat dan noord het bedoeld heeft.
Oost doubleerde likkebaardend en rekende op zeven down, toen +1300, tegenwoordig zou dat +1700 zijn. Zuid bestond het te redoubleren ('dat wordt dus zelfs +2600', dacht oost) en...

N/OW
 
 A H V B 9 7 6 4 2
7
H V 5
10 8 6 2
windroosA H V 7 5 4 3
10 3
5 3
9 4
B 10 9 8 7
6 4 3 2
 B 9
 
8 5
A H V B 10 8 6 2
A

...west kwam na wat gepieker met B uit!
De verbijsterde oost schreef niet +2600 maar −2930; tegenwoordig zou dat −2980 zijn geweest. Dat west niet met schoppen startte, scheelde 5530 punten. Het verhaal vertelt niet of zuid zijn zeven geredoubleerde overslagen heeft geclaimd ('+4330'). Minder subtiele grapjassen plegen dat namelijk te doen. Zuid heeft immers na deze start in principe 20 slagen...

Natuurlijk was het oost zijn eigen schuld. West startte vermoedelijk terecht niet met schoppen. Een doublet op een slem is namelijk − tenzij dat slem als uitnemer is geboden − normaliter een Lightner-doublet. Het vraagt partner om een ongewone, onverwachte start. De doubleerder denkt dat het slem alleen na die start down gaat.
Normaliter (!) zal een vrijwillig geboden slem immers niet veel down gaan, dus is het doel van zo'n doublet niet om meer plus te scoren maar om überhaupt plus te scoren. Oost zou hier bijvoorbeeld doubleren als hij VB-achtste had en een aas in een andere kleur, uit angst dat NZ bij schoppenstart 13 slagen zouden oprapen (welke kleur west dan wél moet starten, nu NZ geen enkele reële kleur geboden hebben, is overigens minder duidelijk...).

Als het bovenstaande spel in een viertallenwedstrijd (IMP-telling) was voorgekomen, had oost met enige spijt moeten passen: 'Jammer dat het maar +350 wordt in plaats van +1700. Maar ja, als ik doubleer, start partner juist niet met schoppen.'
Nu het echter een parenwedstrijd betrof (MP-telling), was oosts doublet extra onbegrijpelijk: dacht hij nu echt dat +350 géén top zou zijn geweest?
Om helemaal eerlijk te zijn: het wás geen top geweest! Er was namelijk nog een NZ-paar in 7SA gedoubleerd gekomen. Dat de oostspeler aan die tafel doubleerde, vindt Bridgevaria alleszins redelijk... hij mocht namelijk zelf uit!
Hoe dan ook, beter een op één na top door te passen, dan een nul door te doubleren.

We verplaatsen ons naar Ocho Rios, Jamaica, de finale van het WK teams 1987 (om de Bermuda Bowl) USA − Groot-Brittannië. We ontmoeten alweer de Amerikanen Martel-Stansby (ze speelden ook een hoofdrol in de twee spellen van het eerste artikel):

O/—   
  windroosA 10 8 4
  H V B 10 5
  A
  10 7 4

WestNoordOostZuid
MartelFlintStansbySheehan

213
pas3pas3SA
paspas?? 

1 Flannery: 11-15 punten, 4-5 schoppen-harten

Bedenk eerst zelf: moet oost doubleren of niet?

Voor een doublet pleit dat het minstens 200 extra punten oplevert want na hartenstart heeft oost twee down 'in handen'. Stansby vond dat aantrekkelijk genoeg en doubleerde. Oeps:

WestNoordOostZuid
MartelFlintStansbySheehan
...
...doublet4!
pas5!!pas1pas
pas   

1 Stansby doubleerde niet nog eens; koele profs als hij doen niet aan prestige, dat kost te vaak, te veel punten

Martel kwam uit met 2:

O/—V 9 6 3
 
 8
H 10 9 8 7 4
A H
B 5 2
windroosA 10 8 4
9 6 4
H V B 10 5
V 6 5 3 2
A
8 5
10 7 4
 H 7
 
A 7 3 2
B
V B 9 6 3 2

Stansby nam met A en switchte naar H. Dat was geen best tegenspel; troefstart en troef na als oost met een rood aas aan slag komt, had tot twee down geleid.
Na het gegeven begin maakte Sheehan zijn contract: hij nam met A, incasseerde H, troefde 2 in dummy, incasseerde V (in de hand B weg), troefde 4 (A viel bij oost), troefde 3 in dummy en speelde H, waarna hij hoe dan ook nog maar één slag verloor. Als oost niet troefde, zou zuid zijn laatste harten weggooien waarna oost 10 nog zou maken. Oost troefde wel, zuid troefde over en verloor alleen 7 nog aan oost: +400 voor Groot-Brittannië.

Duidelijk is dat het doublet hier niet goed uitpakte: zuid, Sheehan, voelde de bui hangen en vluchtte. Hij wás immers wat zwak voor zijn 3-bod (zo'n volgbod op drieniveau belooft een goede opening) en vooral: hij miste de twee hoogste kaarten in zijn lange kleur.
Het doublet is trouwens volgens sommige experts om nog een reden dubieus. Omdat dit contract heus niet veel down zal gaan en omdat oost twee kleuren geboden heeft, is te overwegen dit als een Lightner-situatie te zien. Oost past dan als hij wil dat zijn partner in zijn langste kleur (harten) start. Een doublet vraagt dan om de 'ongewonere' start, in zijn tweede kleur (schoppen). Oost zou dan doubleren met:

O/—   
  windroosH V B 10
  A 7 5 3 2
  A
  10 7 4

Het is echter aannemelijk dat OW deze situatie goed hadden doorgesproken, dus Martel zou na het doublet vermoedelijk wel met harten zijn gestart (hoewel: tegen 5 startte hij met schoppen, zoals we gezien hebben...).
Het Amerikaanse doublet leidde tot 8 IMP winst voor de Britten, want aan de andere tafel mocht de Engelsman Forrester als oost vredig 2 spelen (één down, -50 voor Groot-Brittannië).

Het slotspel stamt uit een wedstrijd van een Bridge-Olympiade (teams, dus IMP-telling) tussen Engeland en Ierland. De Ieren in OW speelden een niet-alledaags systeem (om het voorzichtig te zeggen). Dat leverde de Engelsman Kirby als zuid een bizar probleem op:

W/Allen   
  windroos  
    
 
 
A H V 10 6 5 2
A B 8 3
9 6

WestNoordOostZuid
FitzgibbonArmstrongMesburKirby
21pas
pas!??

1 Een hoge en een lage kleur, beide onbekend, 10-12 punten

Kennelijk corrigeerde oost niet naar 2 omdat hij dacht aan zijn hand te kunnen zien dat wests hoge kleur harten was (niet zo verwonderlijk gezien zuids hartenkleur!).
Als zuid nu zou doubleren, was dat natuurlijk niet voor straf. Noord zou waarschijnlijk eindeloos schoppen blijven bieden (als west hem tenminste niet voor was...). Gedoubleerd tegenspelen was dus onmogelijk.
Een hartenbod van zuid zou ook geen hartens aangeven (hoewel: als zuid zou doubleren en west eruit liep, zou een hartenbod daarna misschien natuurlijk zijn...). In 4 eindigen leek dus ook lastig. En voor 3SA waren stoppers in beide zwarte kleuren nodig...
Kirby besloot daarom zich tevreden te stellen met drie of vier ongedoubleerde kwetsbare downslagen: hij paste.
Helaas werden het er zeven:

W/AllenV 6 5 3
 
 8 7
H V 6
A B 8 7
A H 9 8 4
windroosB 10 7 2
B 4
9 3
10
9 7 5 4 2
H 10 5 4 3
V 2
 
 
A H V 10 6 5 2
A B 8 3
9 6

NZ hadden een dichte 6 gemist!
Tegen zo'n bizar systeem zou je misschien moeten afspreken dat in elk geval minstens één hartenbod reëel zou moeten zijn, bijvoorbeeld de sprong naar 4. Zeker als OW niet en NZ wel kwetsbaar zijn, want dan is vijf down (250) een veel te geringe compensatie voor de gemiste manche (620).
3 zou dan een tweekleurenspel aangeven.

Tussen twee haakjes, Engeland won nog een IMP omdat de Ieren aan de andere tafel het slem misten:

WestNoordOostZuid
BrockSeniorForresterBoland
1pas
24
pas
pas
pas
 

Zo gemakkelijk bleek het slem dus niet te bieden, hoewel noord misschien wel een zetje had kunnen geven. Zuid was immers kwetsbaar naar 4 gesprongen nadat OW hun schoppenfit hadden gevonden. Het hinderende effect van die sprong is dan vrij gering en zuid is gemakkelijk te doubleren. Daarom moet die sprong nu een zeer goede hand tonen. Daarbij hadden OW al 'verteld' dat zuid een singleton of renonce schoppen had.
Als oosts systeem hem had toegelaten 3 te bieden in plaats van 2, was het slem voor NZ vrijwel onbiedbaar geweest, want 4 (zonder sprong) door zuid 'klinkt' nu veel zwakker dan het met sprong geklonken had.

Lees hier de derde en laatste aflevering van 'Oppakken of niet' , die gaat over Fredin-doubletten.

 

Aanraders

Heeft u vragen over bridge?
Stel ze in onze vragenrubriek NZ. U krijgt meteen antwoord van Ed. Ook voor arbitragevragen!