Toen midden jaren dertig van de vorige eeuw Jack Marx, 'Skid' Simon en Maurice Harrison-Gray en hun kompanen (waaronder Terence Reese) in hun bridgeclub aan de Acol Road in Londen hun ideeën over bieden uitwerkten, konden ze niet bevroeden hoe groot hun invloed zou zijn.
Vrijwel heel Noord-Europa speelt een biedsysteem dat (gedeeltelijk) gebaseerd is op Acol. De kern van het systeem is dat elke vierkaart biedbaar is en dat er veel gebruik wordt gemaakt van zogenaamde limietbiedingen.
Toen in Nederland voor het eerst een standaardsysteem werd ontwikkeld waarmee cursisten bridge leerden, (vóór die tijd leerde de een bridgen met ‘systeem Ome Piet’, de ander met ‘systeem Tante Jans’) was dat een 'vernederlandste' versie van Acol. Bepaalde punten werden overgenomen maar vele ook niet. Zo werd bijvoorbeeld de wisselende 1SA-opening (niet kwetsbaar 12-14 punten, kwetsbaar 15-17) veranderd in een 1SA-opening van 15-17 punten. Het altijd openen van de laagste vierkaart werd een standaardregel, iets waar de Engelsen bepaald anders over dachten en denken. Kortom, als u in Engeland gaat bridgen en zegt dat u Acol speelt, zullen vrijwel al uw tegenstanders mild fronsen als ze u aan het werk zien. Verder dan ‘mild fronsen’ gaan de Engelsen nu eenmaal niet.
Die afwijkingen gelden voor elk land. In Scandinavië speelt de meerderheid ook een vierkaart hoog systeem maar het wijkt op vele punten weer af van de Nederlandse versie. Dat is eigenlijk ook logisch: een biedsysteem is constant in ontwikkeling.

Vijfkaart hoog steeds populairder

In Nederland is al jaren een verschuiving bezig in de richting van vijfkaart hoog. Was in eerste instantie elke opening in principe een vierkaart, al snel kwamen spelers tot de conclusie dat als je consequent van twee of meer vierkaarten de laagste opent, de 1♠-opening vrijwel altijd met een vijfkaart gebeurt. Alleen met exact een 4-3-3-3 verdeling heeft de 1♠-openaar slechts een vierkaart. Veel paren openden daarom met die verdeling (een 4-3-3-3 verdeling met een vierkaart schoppen) 1♣ om er zéker van te zijn dat de 1♠-opening een vijfkaart was. Dit was het eerste stapje richting vijfkaart hoog.

Niet veel later openden veel paren ook 1♣ met een 4-3-3-3 verdeling en een vierkaart hárten. Dat betekende dat een 1♥-opening 4-4 in de hoge kleuren beloofde of een vijfkaart harten. Alweer een stapje…
Blijkbaar was er een grote behoefte aan meer duidelijkheid over de lengte van de hoge kleuren. Dit is zeer begrijpelijk. Harten en schoppen zijn immers de best betalende kleuren en dus het belangrijkst in het bieden. Hoe sneller u een fit ontdekt in één van die kleuren, hoe beter.
Juist de 5-3 fit blijkt altijd het grootste probleem te zijn. Als u opent op een vierkaart hoog, steunt partner niet op een driekaart. Als u dan niet op tijd duidelijk kunt maken dat u een vijfkaart hebt, dreigt de fit verloren te gaan. Veel spelers was het dan ook een doorn in het oog dat je in Nederlands Acol soms na twee biedronden de 5-3 fit al niet meer kunt vinden.

♠	A B 4			♠	H 6 5
♥	V 9 8 7 6			♥	H 10 4
♦	A 4			♦	6 5
♣	V 10 2			♣	A 9 6 4 3

Voordelen van vijfkaart hoog

Overstappen op een ander systeem lijkt ingewikkeld maar dat valt wel mee. In feite blijft u in grote lijnen spelen wat u al speelde maar past u enkele specifieke situaties aan. Het grote voordeel van een vijfkaart hoog systeem is natuurlijk dat u met een driekaart troef meteen kunt steunen. Vooral in competitieve biedverlopen is dit vaak een enorm voordeel:

Hoeveel hartens heeft oost? In een vierkaart hoog systeem kunnen dat er nog makkelijk drie zijn. Oost steunt immers in eerste instantie niet met een driekaart. Oost kan natuurlijk ook een zogenaamde ‘valse voorkeur’ hebben met slechts een doubleton harten.

Beide oosts bieden in tweede instantie 2♥. West heeft dus geen zekerheid over oosts hartenlengte. Als hij een manchepoging overweegt, heeft hij een enorm probleem: 3♥ of 2SA kan dan al te hoog zijn tegenover oost 1, terwijl hij misschien een manche mist als hij past tegenover oost 2. De onzekerheid over de hartenlengte van oost maakt zijn beslissing erg moeilijk.

In een vijfkaart hoog systeem steunt oost direct op een driekaart.

Oost heeft dus zeker slechts een doubleton harten. West weet dat hij niet te hoog moet bieden met een vijfkaart harten en een vierkaart ruiten en bijvoorbeeld zestien of een matige zeventien punten: er is geen fit.

In het boek Vijfkaart Hoog voor iedereen ga ik dieper in op deze materie. Hier kan ik volstaan met de constatering dat het bieden na een 1♥- en een 1♠-opening een stuk duidelijker zal zijn als u over gaat op een vijfkaart hoog systeem.

Nadelen van vijfkaart hoog

Zoals Cruijff ons voor blijft houden: elk voordeel hep se nadeel. Deze universele wet van de meester (‘El Salvador’ hier in Barcelona) geldt natuurlijk ook voor biedsystemen. Boek je winst in het ene gedeelte dan verlies je in het andere gedeelte, de lage-kleurenopening in dit geval. De stellige overtuiging van het grootste deel van de bridgewereld is echter dat de voordelen de nadelen ruimschoots ontstijgen.

Het boek Vijfkaart Hoog voor iedereen

Voor u is er maar één manier om erachter te komen of Vijfkaart Hoog ook iets voor u is: lees Vijfkaart Hoog voor iedereen nauwkeurig en probeer openen met een vijfkaart hoog gewoon een tijdje uit. U hebt even tijd nodig om ‘in het systeem’ te komen en daarvoor is praktijkervaring aan de bridgetafel nodig. Met dit boek doe ik echter een poging u zo goed voorbereid als mogelijk aan uw vijfkaart hoog avontuur te laten beginnen.

Vijfkaart Hoog voor iedereen door Ed Hoogenkamp
ISBN 978-90-814698-1-4, €15,95.

Verkrijgbaar via de Bridgevaria.nl webshop - Boeken, of via uw boekhandel (op bestelling).

 Bestel dit boek via de Bridgevaria.nl webshop - Boeken of klik hier voor meer informatie over de inhoud van Vijfkaart Hoog voor iedereen.